نویسنده: عبدالرحمن عزام

با آغاز دور جدید و نظام کنونی در کشور، هزاران طفل و جوانِ پسر و دختر این مرز و بوم، با به صدا در آمدنِ زنگ مکتب، با شوق و علاقه راهی و رهسپار مکتب و مدرسه شدند که این نمایانگرِ آینده‏ی روشن و مملو از فهم برای مردم و ملت مان بود. همچنان این تپش و تلاش برای احیا و زنده ‏گی‏ بخشی به سرزمین خشک ذهن‏ها، همه‏ساله با آغاز سال جدید و شروع مکاتب و مدارس، آغاز می‏شود. آنچه در این میان بایسته‏ ی همه اقشار جامعه اعم از مسؤولین عرصه‏ ی معارف و خانواده‏ های دانش‏ آموزان می‏باشد، زمینه‏ سازی بیشتر جهت رشد و شکوفایی علم و دانش به شکل صحیح آن در محیط‏ های آموزشی می‏باشد. تا باشد هر یک با فعالیتِ درست و ادای مسؤولیت خویش در قبال جامعه و فرزندان، و نهادینه ساختن جایگاه دانش و نقش آن در بیداری ملت‏ها و توده ‏های امت، با ارایه راه‏کارهایی برای بهبودی زمینه‏ های آموزش و پرورش و دیگر موارد مربوط این خطه، خشتی بر بنای افتخارات سرزمین خویش، بگذاریم و با ریشه‏ کن نمودن نهال جهل، درخت دانش بنشانیم و گامی به سوی تعالی و ترقی برداریم.

اهمیت علم و دانش

اسلام؛ علم و دانش را از جایگاه و مقام بس والایی برخوردار نموده است؛ طوری که اولین کلمه‏ ی فرود آمده از قرآن، اقرأ بوده و الله متعال مِن باب ارزش‏ده ی به ابزار و وسایل آن، به قلم و ابزار نویسنده‏گ ی سوگند یاد نموده است و پیامبر صلی الله علیه وسلم در زمینه‏ ی کسب و فراگیری دانش، تشویق ‏های بس فراوانی نموده اند.

مسلمانان با در نظرداشت منزلت ارزنده ‏ی علم و دانش، از آغازین دوران پایه‏ گذاری تمدن رسالتمند شان، به فراگیری و فراچنگ آوری این درّ یگانه‏ ی دریای معرفت روی آورده و با پیش‏گامی در تمام عرصه‏ های زندگی، سالیان دراز و قرن های متمادی ای، پرچم رهبری و زعامت و سروری جهانیان را به دوش می‏کشیدند.

و اینک نیز علم و دانش، برترین سلاح و کاربردی‏ ترین وسیله ‏ی تعالی، ترقی و پیشرفت تمدن جدید و روزگار کنونی بوده و از عمده‏ ترین ابزار رشد و شکوفایی برازنده‏گی‏ های فردی و جمعی ملت‏ها به شمار می رود؛ زیرا معیار امتیاز و برتری، بر ستون علم و دانش استوار است و آنکه فهمش بیش، از مقام و جایگاهی والاتر برخوردار است؛ لذا آن بزرگمردانی که گام در این مسیر مبارک گذاشته اند، همواره و در همه ادوار زمان، سرآمد همه‏ گان شده اند و نام نامی شان در دل برگ‏های تاریخ حک، و بر فراز و فرود مسیر آن، به یادگار مانده است. بر همین اساس آنچه یاد و خاطره‏ ی انصاری‏ها و جامی‏ها و رازی‏ها و… دیار مان را زنده و اندیشه‏ های پویای شان را پاینده نگهداشته است، همین شمع روشنی بخش و نور افزای علم و دانش است که راه طولانی و پر خم و پیچ زمان را همیشه روشن و پر فروغ نگهداشته است. حقا که آینده‏ ی روشن و درخشان، در گروِ کمر بستن در راه کسب علم و فراگیری دانش است.

دانش‏ آموزان؛ پروانه‏ های شمع دانش

در واقع علم و دانش، بسان بالی است برای پر گشودن به سوی افق‏ های روشنی و سیر و گردش در پهنای زمین و فراخنای زمان، تا با آن انسان به سوی قله‏ های بلند موفقیت پر بگشاید و بر فراز کاخ‏ های سعادت اوج گیرد و شاهد تربیت درست نسلی نوین باشد؛ چون همین‏ ها، آینده سازان فردا و اساس‏گزاران زنده‏ گی پیشرویند. و در نظرداشت تربیۀ درست و تعلیم صحیح برای این نسل، به مثابه ‏ی استحکام بخشیدن به بنیاد بنیان تمدن آینده‏ ی خویش است و نادیده انگاشتن آن هم قدمی به سوی وادی نابودی و پای گذاشتن در چاه ظلمانی سیه‏ بختی و بخت برگشتگی است. و بهروزی و پویایی این نسل وابسته به میزان ارزش دهی و ارج گذاری آوان دانش آموختگی و فهم اندوزی شان است.

همین است که دیده می شود در تمام جوامع برین دوران اهمیت به سزایی قایل شده و تلاش و کوشش درخور آن را برای بهره برداری بهتر به خرج می‏دهند. تا جایی‏که دیده و شنیده می‏شود جهت بلند بردن روحیه‏ ی امید و توانمندی درونی، «در پاره ای از مکاتب در چین، برای کاهش سطح استرس دانش ‏آموزان، در مکاتب، سیستم بانک نمره ای ساخته اند و دانش‏ آموزان در صورت بد دادن امتحان، از آن قرض می‏گیرند و سپس جبران می‏کنند.»

اما…

اما با ابراز تاسف، در سایه ‏ی شرایط کنونی و بحران‏های موجود میهن، دیده می‏شود در قسمت توجه بیشتر به سیستم دانش‏ آموزی، تغافل صورت گرفته و لازمه ‏های رهپویی این مسیر که به عنوان وظیفه بر دوش آحاد امت مان گذاشته شده است، مورد بی‏ مهری قرار گرفته و کمتر بدان توجه درست صورت می‏گیرد. در حالی‏که می‏بایست به خوبی بدانیم نونهالان دانش‏ آموز، بسان گنجینه ‏های سربسته ای اند که با به راه اندازی و به کارگیری استعدادهای شان می‏توانیم دارای جامعه ای مستعد، پویا، مترقی، مقتدر و پیشرو در تمام عرصه‏ ها باشیم؛ چون بیداری نسل جدید امت و ارتقای سطح فهم و دانش، ضامن آینده‏ ی روشن و روزگاری به، برای مان خواهد بود و تلاش و کوشش درین زمینه امری مهم و در خور تعمق و تأمل به شمار می‏رود؛ لذا به حرکت در آوردن این چرخه ‏ی اقتدار به عنوان رسالتی مهم بر دوش ماست و هرگامی که در زمینه‏ ی دانش گستری و فهم محوری برداشته شود، قدمی نیکو و اقدامی بجا است.

و اینک…

و اینک با فرارسیدن فصل بهار و موسم تغییر در گستره‏ ی گیتی و آغازین روزهای سال جدید تعلیمی که برای باری دگر در عرصه‏ی فراگیری علم و دانش، فرصتی ناب در دسترس مان قرار گرفته است؛ سزاوار هر پدر و مادر و معلم و مسؤولی است تا با توجه بیشتر در مجال‏های تعلیم و تربیتِ دانش‏آموزان، زمینه‏ های فهم بهتر و استفاده‏ ی بیشتر را فراهم نمایند تا فرزندان شان با خاطری آسوده و ذهنی آرام، به سوی پله‏ های موفقیت تعلیم و تربیت گام بردارند و با کشیدنِ قلمِ دانش بر صفحه‏ ی زرین زندگی، شاهد افغانستانی پویا و مترقی باشیم!

به امید آن روز…